Den e edicion aki tocante nos idioma Papiamento, nos ta continua cu e tema di vocabulario di origen indígena den nos idioma. Nos herencia indigena ta resulta di varios origen, cu ta conecta nos cu gran parti di nos continente. Basicamente nos Papiamento ta contene palabra di origen indigena di varios region y cu ta varia tambe probablemente den e manera con nan a yega cerca nos. Nos tin e palabranan di origen Caquetio, cu nos tabata comparti cu e otro islanan den cercania y parti di e region mas cerca riba continente mes. Fuera di esey nos tin palabra cu ta origina di e idioma indigena Taino, di e islanan grandi den Caribe: Cuba, Hispañola (Haiti y Republica Dominicana) y Puerto Rico, ademas di mas isla di menor tamaño. Pero tin mas palabra, por ehemplo di continente Americano, principalmente palabra cu a keda integra den Spaño y asina a yega na nos tambe. Nos tin por ehemplo bastante palabra di origen Venezolano o Colombiano, cu no ta di e region Caquetio, pero di otro region na e paisnan aki. Tambe nos tin palabra di origen Nahuatl, cu tabata un idioma cu a nace na Mexico y a yega na domina tambe den bon parti di America Central. Hopi palabra Nahuatl a bira comun den Spaño y asina a penetra den henter America Latino, incluyendo nos islanan.

Palabra di origen Caquetio

Nos ta continua aki cu palabra Caquetio, despues di trata algun caba den e edicion anterior di 15 augustus. Nos tin algun mata aki:

Dabaruida – tambe yama ‘dabarui’, (Pithecellobium unguis-cati), cu ta duna un fruta, un baliña cora cu un simiya preto cu un parti suave blanco, cu bo por come. Awendia ta usa e material aki tambe como base pa cuminda ‘vegan’, loke ta duna bida nobo na un mata cu ta indigena tambe na Aruba.

Cahuara – (cawara); (Cordia dentata), un mata conoci cu por mira den hopi cura, cu flor oraño y un fruta blanco cu no por come. Na Venezuela tin un mata conoci como ‘caujaro’, pero cu tin flor di color geel; talvez esun di nos ta un subespecie, aunke nos no ta biologo pa bisa esaki cu certeza.

Shimarucu – (Malpighia emarginata) un mata di fruta cu no mester introduccion, conoci pa su gran contenido di vitamina C. E nomber ta conoci na Venezuela tambe: ‘cemaruco’ (of: semerúca). Probable origen Caquetio.

Palabra di origen Taino

For di e islanan grandi den Caribe a hereda un cantidad grandi di palabra indigena, cu a penetra den Spaño y varios otro idioma. Palabra manera ‘hamaca’, ‘barbacoa’, ‘guayaba’, ‘iguana’ (yuana), ‘batata’, ‘canoa’, ‘carey’, ‘comején’(comehein), ‘colibri’. Di e ultimo aki a surgi e pregunta di unda e nomber ‘blenchi’ ta bin, cu nos ta usa pa e colibri; tambe un palabra d origen indigena? Segun e Wikiwoordenboek e palabra ta bin di ‘verblinden’, e colornan radiante di e pahra aki ta ‘blind’ bo. Nos no ta completamente convenci.

Den un anterior edicion nos a elabora riba origen di e ‘guatapana’, cu varios siglo pasa tabata existi na Corsou tambe. Nos averiguacion adiconal awor ta bisa nos cu e ‘guatapana’ ta di origen Venezolano, aunke nos no por bisa di cual idioma indigena. E mata (‘Caesalpinia coriaria’) ta mihor conoci internacionalmente como ‘divi divi’ cu por cierto tambe ta di origen indigena, probablemente di e idioma Taino di e pueblonan indigena cu tabata pobla e islanan grandi di Caribe.

Palabra di origen Nahuatl

Esaki ta e idioma cu un lista extenso di palabra cu a penetra den Spaño hopi siglo pasa caba. Por ehemplo: ahuacatl, cu na Spaño a bira ‘aguacate’ y cerca nos ‘awacati’. Asina tambe ‘tomatl’ cu a bira ‘tomate’ (tomati). Di mesun manera tambe ‘xocolatl’ a bira ‘chocolate’ (chuculati). Nos no por trata tur palabra, pero ta dedica special atencion na algun.

Chapolin – cu a bira ‘chapulín’ na Spaño, e nomber pa un insecto cu nos ta yama ‘tiracochi’. E palabra a haya fama internacional a traves di e serie di television cu ‘El chapulín colorado’ como heroe central, cu a entretene varios generacion den henter America Latino y Caribe durante nan hubentud.

Achiote – un mata cu nomber Nahuatl, di Mexico, originalmente ‘achiohtle. Nomber Latin ‘Bixa Orellana’. E nomber cientifico ta bin di un nomber indigena di e islanan di Caribe: ‘bija’. Ta usa e simiya di achiote como condimento, pero na Aruba nos tin un nomber special p’e: ‘rucu’. Pero esaki tambe ta un palabra indigena, ‘urucú’ di probable origen Mexicano o Centroamericano.