Un acuerdo, riba papel di apariencia fabuloso di acceso na petroleo, entre gobierno di Merca y di Venezuela, a causa sensacion internacionalmente y tambe na nos pais. E partido opositor grandi a reacciona mesora, criticando e actual gabinete pa no tuma paso despues cu parlamento di Aruba a traves di mocion a dirigi su deseo tocante exploracion cu posibilidadnan riba tereno petrolero den nos region por brinda na nos pais tambe. Tanto den e aspecto internacional como esun local tin hopi asunto cu ta hopi distinto di loke nan ta aparenta inicialmente.

Cuminzando cu e acuerdo entre gobierno Mericano y e dictadura Chavista: esaki ta tuma lugar den un situacion cu merece splicacion. E ta relaciona cu e interesnan economico Mericano a largo plazo, den cual acceso na petroleo pisa ta importante. Mientras cu Merca mes actualmente ta e mayor productor mundial di crudo liviano, mas di 13 miyon bari pa dia (bpd), esaki no ta suficiente pa e pais cu ta consumi casi 20 miyon bpd. Ademas, parti di nan refinerianan, na Golfo di Mexico y den norte di e pais cerca di Canada, ta opera a base di crudo pisa, cu ta bin di Alberta, Canada. Kico esaki tin di haci cu e actual situacion? Canada, anterior na e actual conflicto comercial cu Merca, a cuminza diversifica su benta di crudo den direccion di Asia, cu inicialmente tabata bay 100% pa refinerianan Mericano. Awor tin tuberia cu ta hiba alrededor di 1 miyon bpd na costa Pacifico, pa transporta esaki pa Asia. Ademas tin mas proyecto di tuberia na caminda. Mayor parti di e produccion Canades ainda ta bay Merca, alrededor di 4 miyon bpd. Merca no tin manera pa obliga Canada keda mantene un solo cliente y cu tempo un mayor parti di e produccion Canades por bay pa otro continente, posiblemente tambe Europa, cu ya ta cerando acuerdo cu Canada pa suministro di gas natural.

Venezuela ta un excelente alternativa di crudo pisa, si no tabata existi actualmente e berdadero desorden completo den sector petrolero na e pais. E ‘move’ strategico di Merca den direccion di Venezuela ta di comprende, lagando un banda consideracion di rechazo tocante e expansionismo di caracter neo-colonialista di gobierno di Trump. Canada y Venezuela tin e mayor reservanan di crudo pisa riba e continente aki, y acceso na crudo pisa ta indispensable den produccion di un cantidad di producto intermediario, cu ta material basico pa produccion petro-quimico, di entre otro tur tipo di plastic, fertilizante y asfalt. Crudo liviano, obtenible na abundancia na Merca, no ta duna esaki, pesey crudo pisa ta un necesidad strategico. E estado di decadencia di sector petrolero Venezuela ta grave, unda actualmente apenas tin un produccion di 1,1 miyon bpd. Expresion di e deseo di yega atrobe na 3 miyon bpd, produccion anterior na e desastre Chavista, ta facil pero e realidad pa logra esaki, segun varios experto durante e aña aki a indica, lo costa mas di $100 miyon y sigur un periodo di 10 aña.

Gobierno di Trump aparentemente ta usando e proyecto den nan problemanan politico cu Iran y Canada, pintando un storia ‘color de rosa’ cu loke no por haya di e paisnan na Golfo di Persia actualmente, ta alcanzable a corto plazo di Venezuela, loke no ta e caso pero si un posibilidad real a largo plazo.

Awor e perspectivanan pa Aruba. Probecha di un eventual renacemento di petroleo na Venezuela por parce algo logico pa pensa, pero e practica por ta bastante diferente. Pa cuminza, mester considera loke Venezuela por recupera y rehabilita na cas. Un tempo Venezuela tabata produci mas di 3 miyon bpd y tabatin e infrastructura pa mehoracion di crudo (4 upgrader) y un serie di refineria, cu un tempo tabatin un capacidad di procesamento conhunto di sigur 1,5 miyon bpd. E facilidadnan portuario tabata por maneha almacenahe y exportacion pa e parti di produccion cu tabata sali como crudo o producto refina. Ta dificil pa imagina cu e regimen Venezolano ta bay proyecta inversion den exterior, mientras cu rehabilitacion di loke nan tin na infrastructura lo tin prioridad, sigur pa e proximo 10 aña.

Esaki no ta parce un bon perspectiva pa un pais bisiña manera Aruba, cu tin cierto facilidad pa ofrece. Nos tin bon facilidad portuario, probablemente e mihor den nos region, cu no ta operando y pesey disponible. Nos tin almacenahe di petroleo, pero e pregunta ta den ki condicion e tankinan aki ta. Y como cu gobierno(nan) ta maneha Refineria di Aruba NV manera un gran secreto, nos no por sa tampoco. Pa loke ta e refineria, pa basta tempo caba no tin otro solucion cu deshaci di esaki completamente, sin e posibilidad pa bin cu un nobo. Nos sa cu awor inmediatamente ta bin e argumento cu quizas por busca y haya petroleo den nos awanan teritorial, y nos por pensa anto riba uso di nobo di henter e infrastructura petrolero. ‘‘Nunca bisa nunca’’, nos lo bisa, pero hasta den e caso mas faborable esey tambe lo tarda por lo menos 10 aña, y den e caso ey tambe muy probablemente lo no establece un refineria na Aruba. E motibo? Ta mas economico hiba crudo den embarcacion grandi (VLCC) pa su destino y no procesa e crudo leu di mercado, pa despues mester transporta producto den barco mas chikito riba distancia grandi. Por logra si almacenahe y facilidad portuario di apoyo pa e instalacionnan riba lama, pero esakinan ta actividad economico limita, cu no ta brinda tanto empleo tampoco. Haya parti di e ‘bolo preto’ Venezolano lo no ta asina facil…