BANDERA

Un investigacion encarga pa ministerionan Hulandes di Husticia y Seguridad y Asuntonan Interior y Relacionnan di Reino ta conclui cu capacidad pa maneha crisis den e parti Caribense di Reino ainda tin diferente vulnerabilidad.

E estudio, cu ta inclui Aruba, Corsou, Sint Maarten, Boneiro, Saba y Sint Eustatius, ta menciona entre otro limitacion den rescate riba lama, capacidad medico durante un incidente grandi, refugio pa persona desplasa, comunicacion cu turista, disponibilidad di experto y continuidad di ekiponan di crisis. E investigadornan ta propone mas cooperacion entre e islanan, incluyendo creacion di dos centro regional cu material y ekipo di emergencia.

E rapport ‘Crisismanagementcapaciteiten in het Caribisch deel van het Koninkrijk: Inventarisatie en Analyse’ ta prepara pa prof. dr. Arjen Boin y drs. Werner Overdijk di Crisisplan. E investigacion a ser haci na encargo di Ministerio Hulandes di Husticia y Seguridad y Ministerio di Asuntonan Interior y Relacionnan di Reino.

Meta di e investigacion tabata pa haya un miho bista di e capacidad cu e seis isla tin pa reacciona na crisis y desaster grandi. Segun e rapport, anteriormente no tabatin un bista suficientemente cla di cua recurso cada isla tin disponibel y cua tipo di asistencia nan por pidi otro isla den caso di emergencia. E estudio ta forma parti di e esfuerso pa fortalece cooperacion den cuadro di Caribbean Civil Protection Mechanism.

Pa haci e inventarisacion, e investigadornan a studia plannan di crisis y desaster, papia cu coordinadornan di crisis y otro organisacionnan relevante y despues a traha diferente scenario pa cada isla. E scenarionan a ser formula hunto cu coordinadornan local y a inclui entre otro atake cibernetico, accidente maritimo, accidente cu avion, mal tempo extremo y interupcion di suministro di necesidadnan basico.

Un aspecto importante ta cu e rapport no ta identifica cada isla individualmente den e analisis publico. E seis teritorio ta aparece como Eiland 1 te cu Eiland 6. E investigadornan ta indica cu nan a acorda pa presenta e resultadonan solamente na nivel general y sin menciona e islanan pa nomber. P’esey, no tur deficiencia menciona den e analisis por ser atribui directamente na Aruba.

Sinembargo, e conclusionnan general ta relevante pa Aruba, ya cu Aruba ta explicitamente parti di e seis teritorionan investiga.

Un di e problemanan principal identifica ta estado di plannan di crisis. Cuater di e seis isla tin un plan di crisis actual, mientras cu dos tabata den proceso pa actualisa nan plan existente. E investigadornan a nota tambe cu algun plan ta basta general y no semper ta splica concretamente con e metanan mester ser logra of cua recurso ta disponibel.

Otro punto di atencion ta capacidad di e ekiponan cu mester coordina reaccion durante un crisis. Cuater di e seis isla tin ekipo relativamente chikito y cinco a indica cu nan ekipo no por sigui funciona pa un periodo largo pasobra no tin suficiente reemplaso. Segun e estudio, esaki por pone e ekipo bao di presion si un crisis prolonga pa varios dia. Tambe tin limitacion den acceso na training specialisa, maneho di informacion y experticio den tereno manera seguridad cibernetico y incidente cu substancianan kimico, biologico, radiologico of nuclear.

Comunicacion cu publico ta otro vulnerabilidad. Cinco di e seis isla ta uza principalmente radio y social media pa alerta poblacion. Den algun caso por uza vehiculo cu speaker. Pero e investigadornan ta cuestiona cua parti di poblacion realmente por ser alcanza cu e sistemanan aki, particularmente turista. Algun isla ta depende di hotelnan pa pasa informacion na bishitante, mientras cu solamente un isla, segun e rapport, tin un sistema avansa di alerta cu ta tene cuenta explicitamente cu turista.

E problema por bira mas serio precisamente durante un crisis cu ta ocasiona interupcion di coriente, internet of telecomunicacion. E rapport ta señala cu den un situacion asina informacion na poblacion ta bira mas dificil y turista por keda particularmente dificil pa alcansa. Tambe un incidente cu atrae atencion internacional por pone presion grandi riba e capacidad di comunicacion di un ekipo local di crisis.

Pa Aruba, e parti tocante emergencia riba lama ta specialmente relevante door di actividad maritimo y turismo di crucero. E investigacion ta conclui cu e islanan mes tin tiki of casi ningun capacidad pa ‘search and rescue’ (buskeda y rescate) na gran escala riba lama. P’esey nan ta depende considerablemente di Warda Costa, organisacionnan di rescate y, den algun scenario, botonan priva.

Segun e rapport, Warda Costa tin punto di sosten maritimo na Aruba, Sint Maarten y Corsou. Cada punto maritimo tin, segun e inventarisacion, un cutter, cuater Metal Shark, un boto Justice-20, tres vehiculo pa sosten di operacionnan chikito for di tera y un drone chikito. Na Corsou tin tambe un avion Dash-8 y helicopter AW139. E investigadornan a indica cu, na momento di e inventarisacion, Warda Costa tabatin falta di personal, loke tabata limita su cobertura na aproximadamente 18 ora pa dia, en bes di 24 ora.

E limitacion ta bira particularmente importante den un accidente grandi cu un crucero of avion riba lama. Segun e estudio, Warda Costa no tin embarcacion diseña pa transporta cantidad grandi di persona. Esaki ta nifica cu durante un evacuacion masivo por bira necesario pa depende tambe di otro organisacion, companianan priva y botonan disponibel den bisindario.

Capacidad medico ta otro preocupacion. E investigadornan ta conclui cu durante un desaster cu hopi herido, cantidad di cama di hospital y ambulance por bira un problema. E capacidad existente ta principalmente adapta na demanda normal di cuido y no necesariamente na un situacion cu un cantidad grandi di victima na mesun momento. Ademas, amplia e capacidad rapidamente cu asistencia externo por ta dificil.

Algo similar ta conta pa refugio durante un desaster prolonga. Tur e islanan tin algun forma di capacidad pa acomoda persona temporalmente, pero e rapport ta conclui cu esaki por resulta insuficiente si un cantidad grandi di habitante keda sin cas pa un periodo largo. E reto ta bira ainda mas grandi si turista tambe mester haci uzo di e mesun facilidadnan. Falta di tent, cama y facilidadnan relaciona ta limita posibilidad pa amplia capacidad lihe.

E estudio ta identifica tambe vulnerabilidad den suministro di necesidadnan basico. Segun e inventarisacion, disponibilidad di awa y combustible pa algun dia generalmente ta miho cubri. Situacion di cuminda ta menos sigur. Algun isla tin reserva, mientras cu otro ta depende principalmente di stock den supermarket. E rapport ta enfatisa cu suministro via lama y aire mes por ser interumpi precisamente ora un desaster grandi tuma lugar.

E dependencia di asistencia externo ta bolbe aparece den diferente parti di e estudio. E islanan no tin avion of barco di carga propio pa transporta cantidad grandi di material di emergencia entre teritorio. P’esey, transporte di personal, cuminda, awa, medicina y otro material den un crisis regional por depende di Defensa Hulandes, companianan priva of asistencia organisa for di Hulanda.

Pa atende e vulnerabilidadnan aki, e investigadornan ta presenta siete recomendacion general. Nan ta propone un sistema conhunto pa planea y prepara pa situacionnan di crisis, un grupo regional di profesional di crisis cu por ser manda unda tin necesidad, un programa comun di educacion, training y ehercicio y inversion den capacidad di search and rescue pa incidente grandi riba lama.

Un propuesta particularmente relevante pa e region ta creacion di dos punto di sosten di emergencia pa e islanan. E rapport no ta indica cua isla specificamente mester ubica nan, pero ta menciona cu base militar probablemente ta adecuado pa e funcion ey.

E centronan por mantene, entre otro, pakete di cuminda di emergencia, awa limpi of capacidad pa purifica awa, tent y cama, pomp, material pa incidente, sistema di friamento mobil, generator di emergencia, material pa combati derame di azeta, capacidad pa banco di sanger y un facilidad medico temporal. Idea ta pa no cada isla mester cumpra y mantene tur recurso individualmente, sino pa organisa parti di capacidad na nivel regional.

E ultimo recomendacion ta pa investiga mas profundamente resistencia social di cada isla. Segun e investigadornan, recurso oficial ta solamente un parti di capacidad pa sobrevivi un desaster. Manera comunidad, empresa y residente ta prepara y por sigui funciona durante un interupcion prolonga tambe ta determina con lihe un isla por recupera.

Pa Aruba, e rapport ta mustra importancia di cooperacion regional, ya cu ningun isla por dispone di tur recurso necesario pa cada tipo di desaster. E reto ta pa por combina personal, material y asistencia rapidamente ora un crisis supera capacidad local.