Desde awe, 1 di augustus, frontera aereo cu Venezuela ta oficialmente habri. Motibo di satisfaccion pa hopi persona na Aruba cu por bishita nan famiya y amistad. Di e banda economico, a pesar di algun voz di entusiasmo, no por anticipa tanto intercambio pasobra den ultimo 20 aña, deterioro economico a logra devasta un pais cu recurso amplio manera Venezuela. Ademas nos tin 7 aña custumbra di busca loke nos mester di otro pais. En todo caso, loke por restablece lo mira despues. Mescos den pasado recien unda na diferente ocasion casi habri porta, ta ausente atrobe cualkier preocupacion pa e efectonan migratorio negativo pa nos. Pa tur claridad: Venezuela no ta un pais cu a bolbe na un gobernacion democratico, cu garantia di seguridad pa su ciudadania y pa bishitante di exterior. E regimen cu tin e pais den su gara ta e mesun di dia 3 di januari, ora militarnan Mericano a penetra y captura Nicolas Maduro y su esposa. E regimen a yega na un acuerdo cu gobierno Mericano pa explotacion conhunto di petroleo, pa obvio beneficio mutuo. Awe ainda e pais ta conta cu mas di 300 preso politico y cualkier opositor serio di e regimen mester teme pa captura y hasta nan bida den cierto caso. Pa mantene obhetivdad, no ta observa na e momento aki un salida migratorio fuerte manera tabata e caso algun aña pasa. Pero esey no ta cambia tanto pa e persona Venezolano cu ainda ta confronta un situacion economico deprimente, cu desde e intervencion Mericano siete luna pasa no a mustra tanto cambio pa e ciudadano.

Den e sentido aki un posible salida pa Aruba, unda tur nos propio publicacionnan ta duna relato di e escasez grandi di trahador, por ta actualmente un excelente alternativa. E problema cu nos ta mira no ta na banda di e migrante cu deseo pa bin traha na nos pais. E problema ta cu nos no ta mira ni tende nada di un maneho adapta, pa atende e fluho nobo di trahador di exterior mihor. Y no mester mustra riba e maneho actual pa esnan cu ta aki caba y ta probecha di e amnistia actual. E problema cronico ta e migrantenan cu ta keda drenta como turista, no ta sali mas y no ta busca nan tampoco!

E pregunta cu mester contesta ta uno cu nos a haci na varios ocasion den ultimo añanan: con pa evita cu aki tanto aña lo mester pasa pa un amnistia general, pasobra pa e tempo ey nos lo tin atrobe varios aña sin preocupa pa tuma medida contra estadia ilegal na nos pais. Ta remarcable cu semper den atende eventual critica ta mustra riba loke Dimas ta haci, exponiendo ampliamente nan maneho pa otorga permiso di estadia, mientras no ta esey ta e problema. E pregunta clave ta: kico ta haci pa evita aglomeracion di persona ilegal na nos pais, cu simplemente mester expulsa y no ta haci esey? Ta di spera cu ministerio di husticia por provee informacion regular tocante e trabao obligatorio aki; nos tin tempo sin mira algo…

E problema acompañante ta un actitud di aparente ‘pragmatismo’, di laga hende drenta numa pasobra nos tin mester di mas trahador cu Aruba mes por provee. No tin pakico di mustra comprension pa e tolerancia aki, pasobra di tur manera e no ta con un pais mester mantene orden. Ademas, e situacion economico no necesariamente ta keda manera e ta awor.

Contemplando e panorama economico mundial actual, no ta dificil pa mira cu peligro di guera mayor y su consecuencia pa economia mundial a bira mas urgente. E peligro mas grandi ta concentra na Medio Oriente unda e situacion militar ta duna e impresion cu Merca no ta domina e scenario. E bombardeonan intenso di ultimo tempo no a elimina e capacidad di Iran pa menaza tanto e basenan militar Mericano den e region como e paisnan aki mes. Mientras tanto e dominio di estrecho di Hormuz ta sigui den man di Iran y menaza di bloquea pasada pa Lama Cora na estrecho di Bab el-Mandeb desde teritorio di Yemen ta indica un situacion mas dificil ainda pa trafico comercial internacional, cu consecuencia pa nivel di prijs mundial.

Den sentido militar gobierno Mericano ta den un contradiccion cu no ta brinda salida. E bombardeonan masivo riba teritorio di Iran a conduci na un desgaste considerable di e reserva di misil ofensivo y defensivo, poniendo na riesgo tambe e capacidad Mericano pa eventualmente reacciona riba otro posible calamidad militar. Esaki ta mustra tambe un perspectiva negativo pa sostene un guera prolonga na Iran, mientras cualkier invasion cu militar Mericano ta mustra un opcion improbable, mirando tamaño y caracteristica di e pais. Y tambe pa via di reaccion publico na Merca, unda tin un opinion publico mayoritariamente contra e accion militar na Medio Oriente, cu e perspectiva di bira e “forever war” cu presidente Trump a priminti di no permiti mas.

Tur esaki ta significa cu, sin un cambio drastico den e situacion actual na Medio Oriente, cu regreso di e paisnan na funcionamento normal, e perspectiva pa di dos mitar di 2026 ta uno di inflacion general mundial, tambe na Merca cu pa nos ta di importancia singular. Tin un inflacion creciente caba, entre otro influencia pa e impuestonan di importacion riba gran parti di producto for di exterior. Esaki por bira mas fuerte ainda si e actual situacion di guera permanece o bira mas serio. Tanten cifra di yegada di turista no mengua, nos na Aruba no ta preocupa, berdad? Esey tambe por cambia…