Dia di Rey tabata manera semper un dia pa, banda di celebra cumpleaños di Rey, reflexiona tambe riba nos posicion como pais den Reino. Esaki tambe pasobra nos ta saliendo di un tempo bastante turbulento pa loke ta e relacion cu Hulanda, unda e colaboracion necesario hopi biaha ta mustra mas manera un ‘bon intencion’ obligatorio cu un serie di logro riba e terenonan clave. Casi semper e supuesto ‘bon colaboracion’ tin un toque cune, di imposicion di un banda, y di resignacion di otro banda. Pero den e mundo actual, cu ta birando cada dia mas complica, ta necesario pa nos pone mihor colaboracion como prioridad, pasobra tin hopi asunto cu nos no por regla nos mes of nos so.
Regularmente nos por presencia erupcion di emocion cu ta mustra riba tension den e colaboracion, unda ta casi inevitable termina den acusacion di ‘imposicion’ di banda di e pais central den loke yama Reino Hulandes. Ta dificil pa desmenti cu nunca esey ta(bata) e caso, pero pa algun motibo, y esey ta nos experiencia durante 40 aña caba, nos no ta mira un reaccion mas pragmatico, reconociendo tambe loke nos ta: un entidad, o teritorio, cu ta parti di un entidad mas grandi. Y cu esaki necesariamente ta trece cune cu no semper ta na Bestuurskantoor decision ta cay. Tin hopi asunto den cual nos no por dicidi pa nos mes. Esey tampoco ta implica cu ta na Den Haag ta tuma e decision. Por ta cu e maneho mester responde na exigencia cu ta procedente di tratado internacional cu ta trece obligacion cu nan, unda simplemente mester cumpli. E problema ta keda cu pa un of otro motibo nos politiconan mayoritariamente, no tur, ta haya necesario pa presenta esaki como mal hecho di banda di e capa superior di gobernacion den Reino. Loke no ta haci ta splica publico kico ta e motibonan pakico a tuma tal decision. Y esaki hasta den caso unda supuestamente a yega na un acuerdo ‘a base di dialogo’ y alcanzando un ‘consenso’, pa despues bo ripara cu segun nan di banda di Aruba a acepta pasobra no tabatin otro recurso; e malestar ta keda refleha den e forma di actua. Den un comparacion: e boca ta papia di ‘acuerdo’ y ‘consenso’ pero e ‘body language’ ta grita ‘protesta’. Nos por ilustra esaki cu e proceso di supuesto colaboracion di e ‘Landspakklet’ cu ta un plan a base di un acuerdo entre Hulanda y Aruba. Pa buena marcha di e asunto a palabra cu e avancenan den e trabao conhunto ta keda concreta den e reportahe cada tres luna. Un observador critico lo bisa; “Esey ta bon anto, kico tin di keha?” Nos critica ta cu e lector cu conocimento cu ta bay lesa e documento, tin un idea den linea generaldi avance riba e terenonan cu e Pakket ta cubri, pero nos no ta mira un mandatario bin dilanti cu informacion mas detaya, dunando muestra di cu e asunto ta algo cu e mes a acorda y cu por lo tanto ta su maneho cu e lo defende na cualkier momento y lugar. Mas bien ta trata e Landspakket como un tipo di ‘side show’ cu no ta di interes local, sino solamente relevante den e discusionnan, aparentemente interminable, cu e madre patria. Cu esaki nos ta bisa cu e temanan trata den e Landspakket lo ta irelevante? Absolutamente cu no; ta boga hustamente pa un proceso mas rapido y decisivo, pasobra ta trata di asunto importante pa mehora gobernacion. Tuma por ehemplo e tema di mehora administracion financiero y maneho fiscal. Ta trahando, segun nos di forma sincero, riba varios asunto cu ta sumamente importante pa por maneha gobernacion mihor. Loke no ta sucede ta cu no ta sali bin dilanti cu loke ta haciendo y loke ta logrando. Ta parce cu nos mandatarionan ta pone rueda di prensa pa otro asunto, no pa presenta como ‘nan logro’ loke ta haciendo den cuadro di cooperacion ey. Casi bo ta sinti un cierto ‘embarassment’ cerca nan, no tur, pa e cooperacion cu Hulanda, como si fuera esey significa reconoce cu bo ta e ‘junior partner’ den e asunto, cu mester cumpli.
Awor, pakico nos mester bandona e tipo di actitud aki, di fingi colaboracion sincero, pa despues bolbe cerca pueblo cu e actitud di ‘nos no por yuda, ta nan a impone..’. Pa dos motibo importante. Uno ta cu nos mester di mihor gobernacion den tur sentido, pasobra nos mester mantene competitividad di nos pais y economia. Esey, den un mundo cu ta birando dia pa dia mas dificil pa mantene un posicion di prosperidad pa nos ciudadano. Nos no mester mehora gobernacion pasobra e politico di turno ta ‘di bon curazon’. Nos mester mihor gobernacion pasobra futuro di nos ciudadano ta depende di esey. No ta cuestion anto di ta ‘haciendo un fabor’ na e ciudadano, mucho menos si e fabor ta bin cu e supuesto compromiso di voto na su debido momento. E otro motibo ta cu nos hendenan, sea cu nan ta biba henter nan bida aki o nan ta opta pa bay otro lugar, Reino mes caba ta hopi mas grandi cu Aruba, nan mester ta prepara pa e bida exigente cu cual e ciudadano di futuro ta bay topa. Loke nos ta mira keto bay cu nos politiconan, no tur, ta perdiendo tempo cu e lamentonan pasobra nan ta ‘junior partner’ envez di asumi responsabilidad pa construi e Aruba di mañan cu nos mester. Esey, lo significa cumpli berdaderamente cu ‘autonomia’…



