Confiansa di consumidor a mehora un poco na Aruba den di dos kwartaal di 2026, pero e sentimento entre hogarnan ta keda firmemente negativo. Segun Consumer Confidence Survery (CCS) di Banco Central di Aruba (CBA), 9 di cada 10 participante a bisa cu nan por cumpra menos cu nan salario compara cu 6 luna atras, y alrededor di 9 di cada 10 ta anticipa cu prijs lo keda aumenta den e proximo 6 luna.
E resultadonan ta pinta un imagen di un economia unda negoshinan ta hayando mas confiansa mientras cu hogarnan ordinario ta sigui sinti presion financiero – un buraco cu ta bira un di e storianan economico cu ta defini 2026.
CBA su Consumer Confidence Index – un medida cada kwartaal di con optimista of pesimista hogarnan na Aruba ta sinti tocante nan finanzas y e economia en general – a aumenta cu 0.9% na 93.6% den e di dos kwartaal di 2026, un aumento compara cu 92.7% den e prome kwartaal. Riba e balans di CBA, un resultado di entre 90 y 100 ta señala pesimismo, 100 ta neutral y cualkier cantidad riba di esaki ta señala optimismo. Na 93.6, consumidornan di Aruba ta keda den e teritorio di pesimismo, aunke un poco menos compara cu mas trempan e aña aki.
E indice su componentenan tur a mira un mehoracion. E indice di situacion presente a aumenta for di 92.5 te 93.2 y e indice di expectativa pa cu futuro a aumenta for di 92.7 na 93.6. E indice di habitonan pa cu prestamo y consumo, cual ta monitor comportamento pa cu gastamento y debe, a mira e aumento mas grandi, aumentando na 94.5. E indice di expectativa tocante prijs, cual ta midi con hopi hende ta anticipa cu prijs lo subi, no a mira hopi cambio, bayendo for di 90.2 na 90.4 – kedando e componente mas debil.
Poder di compra ta keda e señal mas cla di presion. 90% di consumidornan ta bisa cu nan no por cumpra mesun cantidad cu e mesun salario compara cu 6 luna prome – un cambio di 93% den e prome kwartaal, pero toch ta keda nifica cu gran mayoria di hogarnan te ainda ta mirando nan placa cubri menos cu antes. Solamente 7% ta bisa cu poder di compra a keda mesun cos.
Expectativa tocante prijsnan futuro tambe ta conta un storia similar. 93% ta anticipa cu prijs lo keda subi durante e proximo 6 luna, un caida for di 96% – e resultado mas halto cu a mira den un aña. Tin mas persona cu awo ta pensa lo pio a pasa, pero e mayoria te ainda ta sinti cu e costo di bida lo keda subi.
46% di participantenan a bisa cu nan ta spaar menos compara cu 6 luna atras, un aspecto cu a keda sin cambio compara cu e prome kwartaal. 29% ta bisa cu nan no ta spaar mes, aunke e cifra aki ta bahando, mirando cu den e prome kwartaal esaki tabata 33%.
Di otro banda, 47% di consumidor ta bisa cu nan hogar su situacion financiero en general a empeora durante e ultimo 6 luna, un caida di 50% compara cu e prome kwartaal. Si nos wak dilanti, 29% ta anticipa cu e finanzas di nan hogar lo ta pio den 6 luna pero toch esaki ta un caida di 35%, sugeriendo cu e condicionnan ta keda dificil, pero tin menos persona cu ta mira esaki ta deteriora mas ainda.
Consumidornan a bira menos negativo tocante economia en general, cu 50% anticipando cu condicionnan di negoshi y economico lo empeora durante e siguiente 6 luna, un caida for di 68% na comienso di aña. E parti cu ta anticipa cu lo bira mas dificil pa haya trabao a cay for di 53% te 42%, y 36% ta anticipa cu gobierno su posicion financiero lo empeora, un caida di 41%.
E cautela aki ta ilustra den actitud tocante compranan grandi tambe, manera den e 64% cu ta considera cu no ta un tempo adecua pa un hipoteca, 60% cu ta comparti e pensamento aki pa otro prestamonan y e 52% cu ta bisa cu no ta un bon momento pa cumpra auto. E cifranan aki ta importante pa motibo cu nan ta provee un bista mas profundo cu gastonan diario, na compromisonan financiero mas grandi – e tipo cu ta impulsa construccion, mercado di auto y prestamo bancario. Ora cu hogarnan abstene di hipoteca y prestamo, e efecto ta sinti den economia henter.
E pesimismo den hogarnan ta para den contraste na un encuesta separa di CBA entre negoshinan, den cual Business Perception Index a aumenta for di 104.3 te 107.5 – un puntuacion riba 100 cu ta indica cu negociantenan ta optimista. Nan ta kere cada biaha mas cu e condicionnan ta mehorando, mientras cu e hogarnan cu ta traha pa y cumpra for di e negoshinan aki te ainda no ta sinti esaki den nan propio saco – un buraco den confiansa cu ta un di e partinan mas impactante di Aruba su panorama economico actual.
E encuestanan aki ta considera un indicador lider di actividad economico real. Ora cu mayorianan grandi ta bisa cu nan por cumpra menos y ta anticipa cu prijs lo keda subi, e sentimento aki usualmente ta presenta den gastonan real” hogarnan ta pospone compra grandi, nan ta gasta menos den cosnan cu no ta esencial y ta mira mas cauteloso cu debe.
Aruba su dependencia pisa riba turismo y importacion ta nifica cu inflacion y costonan di importacion por golpia e presupuesto di e hogarnan aki particularmente fuerte, mirando cu florin ta mara na dollar Mericano y mayoria producto ta importa.
E buraco entre e optimismo di negoshinan y e pesimismo di consumidor tambe ta importante pa creadornan di politica. Un economia impulsa pa turismo cu ta keda crece cu negociante optimista por mustra saludabel den cifra, pero si e crecemento aki no ta yegando e hogarnan na un velocidad mas halto cu prijsnan, un gran porcion di e poblacion ta keda sinti den situacion financiero pio mientras economia ta keda expande. Esaki por debilita confiansa publico y agrega presion riba gobierno pa tuma accion pa cu costo di bida.
E caida den spaarmento tambe ta un señal di advertencia. Placa cu a spaar ta manera un cusinchi contra shock – un gasto medico, perdida di trabao, dificultad den turismo causa pa temporada di horcan. Cu casi mita di e poblacion di Aruba ta spaar menos, y casi 3 di cada 10 sin spaar mas, un parti significante di hogar tin tiki espacio y cusinchi si condicionnan empeora.
Kico por yuda
Economista y creadornan di politica generalmente ta señala na algun solucion cu por alivia e tipo di presion aki:
Alivio specifico riba gastonan esencial manera gasolin, electricidad, awa of cuminda – e tipo di medida cu Aruba a yega di usa caba.
Crecemento di salario cu ta keda na mesun nivel cu prijsnan, via ahuste di salario minimo y politica di salario den sector publico, pa asina e salario keda perde forsa contra costo di bida.
Diversificacion di economia local pa reduci dependencia riba importacion y exposicion na cambionan den rijs global cu den gran parti ta fuera di Aruba su control.
Educacion financiero y incentivo pa spaar, pa asina por yuda e hogarnan reconstrui e buffernan cu varios a perde den añanan reciente.
Monitor continuo, mirando cu e encuestanan y data di CBA mes ta duna e creadornan di politica y tambe pueblo un sistema di advertencia trempan pa cambionan den salud financiero di hogarnan na Aruba.
E cifranan aki ta sugeri cu e economia di Aruba ta moviendo den dos direccion na mesun tempo. Sentimento di negoshinan ta canando bay ariba y e encuesta ta mustra un mehoracion, chikito pero presente, den con consumidornan ta sinti compara cu comienso di aña. Pero e mensahe di e 9 di cada 10 hogar – cu te ainda por cumpra menos compara cu 6 luna atras – ta demostra cu cualkier recuperacion den confiansa no a traduci ainda den alivio den cushina.
CBA lo publica su proximo Consumer Confidence Survey pa fin di 2026, y aki nos lo por mira si e mehoracion chikito aki ta sigui of si e presion persistente di prijs lo pusha e sentimento den hogarnan back abao.



