(AFP)—Un siman adicional di negociacion pa completa un acuerdo internacional riba con ta maneha pandemia den futuro a cuminsa dialuna na Ginebra, cu diferente opinion fuerte ainda preveniendo un acuerdo final.
Paisnan rico y paisnan den desaroyo ta den conflicto den e negociacion na e Organisacion Mundial di Salud (WHO) riba con e tratado di pandemia, cu a ser adopta aña pasa, lo funciona den practica.
E sistema di e acuerdo yama Pathogen Access and Benefit-Sharing (PABS) ta trata di comparti acceso na patogeno cu por causa pandemia, y despues comparti e beneficionan cu ta sali for di nan manera vacuna, test y tratamento.
“Mundo no por permiti perde e oportunidad aki ni core riesgo di no ta prepara pa e siguiente pandemia,” hefe di WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus a bisa na comienso di e negociacion.
“E no lo ta perfecto; ningun acuerdo ta. Pero e por ta husto; e por funciona,” el a bisa negociadornan.
Na mei 2025, miembronan di WHO a adopta un acuerdo historico pa enfrenta crisis di salud den futuro, despues di mas cu tres aña di negociacion cu a cuminsa despues di e shock di Covid-19.
E acuerdo tin como meta pa evita un ripiticion di respuesta internacional desorganisa manera a pasa durante crisis di coronavirus, door di mehora coordinacion global, monitoreo y acceso na vacuna.
PABS, e curason di e tratado, a keda afo pa logra aproba gran parti di e acuerdo.
‘Responsabilidad ta comparti’
“Paisnan den desaroyo ta expresa nan falta di confianza, temiendo cu nan lo comparti nan virus sin ningun garantia di acceso equitativo na vacuna den caso di un crisis,” cientifico principal di WHO Sylvie Briand a bisa AFP.
Otro paisnan ta cuestiona si e industria farmaceutico tin capacidad y motivacion pa contribui na un acuerdo di pandemia “sin garantia di retorno di inversion,” el a bisa.
Paisnan tin te diabierna pa negocia PABS pa por aproba esaki durante World Health Assembly di miembronan di WHO, cu ta cuminsa dia 18 di mei.
“Progreso a keda slow” y pa haya compromiso “lo ta hopi dificil”, aunke Union Europeo awor ta “haciendo un esfuerso pa mustra un poco flexibilidad”, Jean Karydakis, un diplomaat na mision di Brazil na Ginebra, a bisa.
E clausulanan di comparticion di patogeno ta considera crucial pa paisnan den desaroyo, particularmente na Africa, unda hopi pais a sinti nan mes bandona durante e lucha pa haya vacuna di Covid-19.
Mientras NGOnan a critica e rigidez di paisnan rico, un diplomaat Occidental, cu a papia anonimo, a bisa cu tin tambe “demandanan excesivo for di algun pais den desaroyo”, y p’esey “responsabilidad ta comparti” pa e situacion di impasse.
Acceso anonimo?
E tratado ta bisa caba cu companianan farmaceutico participante mester pone 20 porciento di nan produccion di vacuna, test y tratamentonan disponibel pa WHO pa redistribucion — cu por lo menos mitar como donacion y resto “na prijsnan pagable”.
Sinembargo, e condicionnan ainda mester ser defini, igual como acceso na dato di salud y hermentnan fuera di pandemia.
NGOnan y paisnan den desaroyo kier impone reglanan obligatorio pa laboratorio pa sigura cu paisnan pober ta ricibi vacuna.
“Durante e brotenan di Ebola, muestra for di pashentnan Africano a resulta den tratamento desaroya sin obligacionnan asina,” Olena Zarytska di e organisacion Medico Sin Frontera (MSF) a bisa.
E resultado, segun e, tabata suministro limita na Africa y almacen di vacuna na Merca, cu bao presidente Donald Trump a sali for di WHO.
Paisnan den desaroyo tambe kier un sistema di registracion y siguimento pa usuarionan di base di dato PABS, mientras paisnan desaroya, “basicamente Alemania, Noruega y Suisa, ta defende pa mantene acceso anonimo,” K. M. Gopakumar di Third World Network a bisa.
Acceso anonimo lo hacie “imposibel” pa sigui ken ta usa informacion di patogeno y si nan ta comparti e beneficionan, 100 organisacion no gubernamental, incluyendo Oxfam, a bisa den un carta hunto na WHO.
“Den practica, esaki ta nifica cu recurso genetico cu ta bin for di paisnan den desaroyo por ser usa, comercialisa y explota sin ningun consecuencia,” e carta a bisa.



