E siman aki, dia 7 pa 10 di september, a tuma luga e ‘Shoco Conference’ organisa pa Aruba Birdlife Conservation (ABC) conhuntamente cu JOIA by Iberostar. E conferencia a reuni varios experto for di Merca, Brazil, Venezuela y India pa comparti hallazgonan y investigacionnan andando tocante ‘burrowing owls’ den continente Americano. Ademas varios representante di departamento y organisacionnan local a hiba palabra y a participa den e actividadnan di e conferencia. Bon Dia Aruba tambe a haya oportunidad pa participa y reporta riba e presentacion y dialogonan cu a tuma luga durante e evento di cuatro dia.  

Pa cuatro dia consecutivo, cuminsando rond 8or di mainta pa 6or di atardi, tabatin decenas presentacion enfocando riba investigacionnan cientifico manera riba taxonomia di shoconan di continente Americano, ademas di investigacionnan riba con shoconan ta biba entre sernan humano, ki riesgo nan ta enfrenta cu urbanisacion, con diferente pais ta traha pa protege nan y con ta cuida y salba shoconan cu a keda victima di maltrato of negligencia. Ademas tabatin presentacionnan tocante e banda di politica rondonando naturalesa en general y nos shoco na Aruba.

Durante e conferencia tambe a tuma un momento pa honra Sr. David H. Johnson, ken recien a fayece na edad di 69 aña despues di un lucha cu cancer. Johnson tabata un experto di shoco na Merca cu amplio experticio ora el a cuminsa colabora cu Aruba Birdlife Conservation den e esfuerso pa conserva e shoco di Aruba. Tabata Johnson cu a introduci e metodo di construi neishinan artificial, cual a ser proba na Merca di ta un metodo beneficio pa sigura cu poblacion di shoco no muri. Na Oregon a strategia tabata exitoso, y aki na Aruba tambe. Loke a cuminsa cu un prome neishi artificial instala na Tierra del Sol a resulta den 13 den henter e tereno y a menciona tin 24 par ta prosperando. A menciona cu tin plan pa instala 12 mas. Rond henter Aruba, tin apenas 200 par di shoco cu a resta. E aña aki, a reporta 16 shoco, di cual ocho a ser tuma den cuido y ocho a ser haya morto.

A pesar cu e neishinan artificial a proba di ta exitoso, Sr. Greg Peterson—presidente di Aruba Birdlife Conservation—a enfatisa cu neishinan artificial ta mas bien un strategia temporal y cu a lo largo nan no por reemplasa un ecosistema. Pa Peterson, protege e shoco no ta envolvi solamente traha neishi artificial, sino tambe ta rekeri proteccion di e habitat den cual nan ta biba. Y aki ta unda e sector di Turismo y gobierno tin kisas e rol mas grandi pa hunga.

Sr. Jareth Vermeulen, Destination Alliances Manager na JOIA by Iberostar, tambe a hiba palabra contando mas tocante e iniciativanan di Iberostar pa cu conservacion di shoco durante e ultimo añanan.

Di acuerdo cu Peterson, Vermeulen a enfatisa cu politica ta crea solucionnan sostenibel y cu proyectonan manera neishinan artificial ta keda algo temporal. Tambe a atende cu a pregunta cu ta reina den comunidad: pakico un hotel ta envolvi den conservacion di e shoco? Vermeulen ta conta cu e movemento di conservacion—yama e Iberostar Wave of Change—a bin despues cu a tuma nota di un poblacion significante di shoco cu ta biba na Tierra del Sol. Desde e tempo aki a cuminsa colabora cu ABC pa traha neishinan artificial den e tereno y esaki a expande pa bira un movemento completo dentro di e compania pa participa den esfuerso di conservacion y promove sostenibilidad entre comunidad di Aruba. Cu e programa Shoco Ambassadors, Vermeulen a conta cu a entrena 1.200 empleado di JOIA tocante conservacion y con pa anda y cuida e shoconan cu ta biba den e yamado Shoco Boulevard, construi na 2025.

Mas amplio ainda, tambe conta un poco di e yamado‘comunidad di hotel’ cu te awor ta consisti di Iberostar, Marriot y Bucuti and Tara. E inspiracion tras di e “comunidad” ta bin for di e necesidad di shoconan pa tin luganan di refugio durante nan migracion rond e isla. Vermeulen—ken den e ultimo añanan a traha estrechamente cu ABC y ken a conta cu el a siña hopi tocante nos shoco—a splica cu shoconan por ta den aire pa aproximadamente 8 kilometer so ora nan tuma vuelo. Durante migracion for di Tierra del Sol pa e neishinan cu tin na Golf Club San Nicolas, un shoco mester tuma refugio varios biaha prome cu e por yega na su destino. P’esey Vermeulen a enfatisa cu e comunidad di hotel por entre otro brinda neishinan artificial riba nan tereno y na sitionan designa unda e shoconan aki por tuma refugio.

Durante e prome dia di conferencia, Directie Natuur en Milieu (DNM) y UNESCO Aruba tambe a hiba palabra. DNM a conta di nan responsabilidad den protege nos naturalesa, a enfatisa nan compromiso pa cu coleccion di data, investigacion y creacion di politica relaciona cu nos medio ambiente y a subraya e leynan cu ta existi pa cu especienan di animal cu ta yama Aruba nan cas. Banda di nan rol, director di DNM Sr. Gisbert Boekhoudt tambe a enfatisa e rol cu comunidad tin den proteccion di nos naturalesa. Boekhoudt tambe a splica cu protege medio ambiente en general ta beneficioso no solamente pa e shoco, sino tambe pa otro bestia como tambe e ser humano mes.

Representante di UNESCO Aruba, Specialista Cientifico Dr. Marck Oduber, a presenta un filosofia di e organisacion pa conecta conservacion di shoco cu e programa global di UNESCO yama Man and the Biosphere (MAB) Programme. Esaki ta un programa cu ta combina investigacion tocante biodiversidad, conservacion, politica y participacion di comunidad cu e meta pa yega na un mundo mas sostenibel. Cu e yamado “Shoco Effect”, Dr. Oduber a splica con conservacion di e shoco por tin implicacionnan beneficioso pa naturalesa di Aruba en general. Por medio di protege e shoco, nos ta protege su habitat y consecuentemente e paisahe Arubano y ultimamente comunidad en general. Asina nos ta preserva e Reserva Biosfera cu ta Aruba.

Durante e conferencia di shoco, expertonan di afo tambe a comparti conocemento di e shoco den continente Americano y tocante e metodologia di su conservacion.

Un di e presentacionnan resaltante tabata di Cynthia Steiner y Megha Srigyan, ken a comparti nan investigacion riba gene di e shoco di henter continente occidental y con cerca e DNA di nos shoco ta compara cu nan. For di nan investigacion, a resalta cu tur shoco awendia ta bin for di un antecedente comun 2.45 miyon aña pasa. Pa loke ta e subespecie di Aruba (Athene cunicularia arubensis), investigacion riba DNA ta mustra cu e ta comparti similaridad cu shoconan cu tin na Venezuela, Guyana, Antigua y Brazil. Notablemente, sinembargo, e shoco di Aruba a proba di ta un subespecie particular: Dentro di e cluster menciona, e shoconan di Aruba ta forma su mesun grupo cu geneticamente tin menos diversificacion. A splica cu esaki por ta consecuencia di isolacion pa hopi tempo, haciendo e shoco particularmente unico.

Ta pa via di hayazgonan aki cu e cientificonan a constata cu por tin necesidad di un maneho specifico pa conserva shoconan di Aruba. Ademas a enfatisa cu shoconan den Caribe en general ta geneticamente mas vulnerabel pasobra tin menos diversificacion. Durante tempo, e cientificonan ta adverti, e poblacion di shoconan Caribense por collapse.

Riba ultimo dia di e evento, participantenan a reuni riba campo di golf na Tierra del Sol pa participa den un tour di henter e campo, unda por a mira varios neishi artificial—par di nan cu shoco wardando na porta pa ricibi bishita. Tambe a yuda instala un neishi artificial nobo, cual a haya e nomber ‘David’s Burrow’ den memoria di e cientifico. E ultimo dia di e conferencia tambe a marca loke ta di bira David su di 70 cumpleaños.