Tur trahado na Aruba ta obliga pa paga premie na SVb. E placa ey ta pa e pensioen y e beneficionan di e contribuyentenan, y p’esey e rendimento riba dje ta importante pa tur trahado y pensionado. Esaki ta dicon ta surgi pregunta tocante e prestamo nobo di Afl. 50 miyon cu SVb a duna Gobierno na un interes di 3%.

Kico a pasa?

Den Landsbesluit Financieringsbehoefte 2026-II (AB 2026 no. 21, di 21 di juli 2026), Gobierno a haya autorisacion pa fia te cu Afl. 50 miyon cerca SVb, den forma di un acuerdo di deposito a plaso. E interes ta 3% pa aña, di 1 di augustus 2026 te 31 di juli 2029, y ta wordo paga cada trimester. E suma completo lo wordo paga bek na final di e tres añanan. E decreto no ta bisa for di cua fondo di SVb e placa ta sali.

Kico SVb mes ta gana?

E reportenan di SVb mes ta mustra e contraste: Na 2024 SVb a pone placa na deposito na banco local cu un interes di 4,0% te 4,3%. Den e prome trimester di 2026, e depositonan di SVb a duna rond di 4,7% pa aña. Na 2023 y 2024 SVb a cumpra bono di Gobierno di Aruba mes na 6,25% te 6,5%.

Na mei 2026 Gobierno a fia tambe US$160 miyon riba e mercado internacional na 6,29%. Ta berdad cu un prestamo di 10 aña den dollar ta paga mas cu un di 3 aña den florin. Pero SVb su mes depositonan cortico a duna 4,0% te 4,7%.

Riba Afl. 50 miyon, compara cu loke SVb ta gana riba su depositonan, e diferencia ta rond di Afl. 1,5 te 2,5 miyon den tres aña. Compara cu e bononan di Gobierno, e diferencia ta casi Afl. 5 miyon.

SVb por a bisa no

SVb ta un persona huridico (art. 1 di Landsverordening Sociale Verzekeringsbank). E decreto ta duna Minister di Finansa permiso pa fia; e no ta obliga SVb pa presta e placa. Formalmente SVb por a nenga, aunke Gobierno tin poder pa anula decisionnan di SVb (art. 23).

Articulo 14, lid 2 di e mesun ley ta stipula cu placa di un seguro social ta pa e seguro ey so. Un prestamo cu interes no ta mesun cos cu e transferencia di Afl. 12,5 miyon pa AZV na 2005 (AB 2005 no. 26), cu a rekeri un landsverordening aproba pa Parlamento. Pero e caso ey ta mustra cu Parlamento a keda envolvi ora placa di SVb a bai pa Gobierno. Un landsbesluit no ta pasa pa Parlamento.

E otro banda

Tin argumento pa e otro banda. Na 31 di maart 2026 SVb tabatin rond di Afl. 83 miyon cash den cuenta di banco, cu tabata gana solamente 0,4% te 1,5%. Compara cu esey, 3% ta un mehoramento. Pais Aruba ta garantisa SVb (art. 21), y Gobierno ta cita LAFT, cu ta pidi pa e sector colectivo yuda baha e debe di pais. Esaki ta valido, pero no ta splica dicon e interes ta bou di loke SVb mes ta haya riba su depositonan.

Preguntanan cu mester haya contesta

For di cua fondo e Afl. 50 miyon ta sali? SVb a pidi oferta cerca banco local prome cu el a firma, manera el a haci na 2024?

Raad van Toezicht en Advies a duna conseho tocante e prestamo aki? Si ta asina, kico tabata e conseho?

Gobierno a yega di stipula e landsbesluit tocante inversion cu art. 25 AOV y art. 28 AWW ta exigi? Si no, riba ki base SVb ta inverti?

Kico SVb a negocia, y ken a stipula e interes di 3%?

Ta toca Parlamento pa presenta e preguntanan aki na Minister. E representantenan di trahado y di dunado di trabou den Raad van Toezicht en Advies di SVb, cu ta representa e contribuyentenan, tambe tin un rol pa splica con e decision aki a wordo tuma.

Fia placa na Gobierno por ta legitimo. Pero ora e interes ta bou di loke SVb ta gana otro caminda, e contribuyentenan merece sa dicon. E ta un decision prudente?