E asunto cu a cuminza cu un candidatura pa un puesto ministerial na inicio di aña pasa, no a bay for di mapa y lo t’ey pa basta tempo tambe. Awor cu e caso ta bira uno den corte mas ainda, loke finalmente no necesariamente ta trece e puesto ministerial mas cerca. Esey ta pasobra hasta un caso gana den corte contra Ministerio Publico no ta significa cu e actual ministro presidente tin e obligacion di habri un proceso di candidatura nobo. Cu esaki lo por bira un confrontacion politico mayor cu e actual parlamentario, esey lo resulta despues. Tur cos ta depende con dentro di e partido y e gabinete ta evalua e asunto, unda lo ripara si di berdad tabatin un nombramento temporal so na e puesto menciona. Ademas, e proceso di candidatura ta cuminza full di nobo, cu na final un decision cu no ta ser tuma na Aruba, sino na Den Haag; tocante esaki mas despues.
E candidato di e tempo ey – pa e cartera di Infrastructura, Energia y Medio Ambiente, ta hibando e caso corte, despues di nenga un propuesta di areglo di banda di Ministerio Publico. Un anterior caso tabata contra Departamento di Impuesto cu a termina den un veredicto unda huez a declara cu ta ministro presidente mester evalua e dossier cu Impuesto a presenta, den cuadro di e investigacion usual pa cada puesto ministerial. Un caso den corte, di promer instancia e aña aki ainda, por ta solamente e inicio di un proceso largo, si un o ambos partido prolonga e proceso a traves di caso di apelacion. E actual parlamentario mientras tanto por eherce su actual funcion parlamentario, pero pa tempo cu e proceso aki yega na un fin, practicamente mayor parti di e periodo di gobernacion aki por ta tras di lomba. Esaki no ta brinda mucho perspectiva anto pa asumi e puesto ministerial ambiciona, pero ta imaginable, hasta logico, cu den e situacion aki su deseo ta principalmente pa clarifica su nomber completamente, probando cu no tin nada di culpabilidad pa persegui aki. Esey ta su pleno derecho y mester keda respeta. Sin embargo, tin un otro partido den e asunto, Ministerio Publico, y no Departamento di Impuesto, cu a entrega loke nan tabatin di prueba contra e parlamentario. Aki ta surgi un asunto interesante, cu merece un poco mas splicacion. Segun declaracion di defensa di e parlamentario, tabatin un propuesta haci, muy probablemente den un asina yama TOM-zitting (Transactie Openbaar Ministerie), unda ta propone pa e persona en cuestion admiti culpabilidad mientras ta regla e asunto cu un boet y/o un asina yama ‘taakstraf’, pa evita cu e caso mes sigui pa corte. Lo interesante di e caso ta si Ministerio Publico ta propone algo pasobra nan no tin mucho gana di hiba e caso corte, pasobra nan pruebanan no ta asina convincente, o pasobra nan no tin intencion di inverti hopi tempo den un caso cu por yega na un fin satisfactorio di e modo aki. Ta mas cu claro cu den e asunto aki, unda ta trata di reputacion personal, acepta un oferta di Ministerio Publico ta significa admiti culpabilidad y no ta un alternativa, hasta si Ministerio Publico ofrece cu no lo tin un anotacion den su record hudicial (strafblad), algo cu den pasado a yega di ofrece na un persona cu a drenta den servicio gubernamental despues di un areglo den un TOM-zitting pa falsificacion – admiti – na un instancia semi-gubernamental. Pa tur claridad, nos no sa si esey ta un practica reconoci na OM; ta parce nos cu ta imposible no tene record den archivo di tur loke ta trabao di OM.
Pero ban pasa awor pa e resto di e proceso. Nos ta supone por ehemplo cu e parlamentario ta gana su caso, pasobra e pruebanan presenta no a logra convence huez y e parlamentario lo tabatin razon di desafia OM. Reputacion di e parlamentario a keda restaura, pero awor con e asunto politico ta sigui? Un scenario ta cu, a pesar cu nos ta practicamente leu den 2027 o hasta drentando 2028 caba, su partido politico ta considera presenta su persona pa e puesto, y e colega cu ta ministro actualmente ta renuncia. E problema cu por presenta ta cu e actual ministro no ta un ministro nombra como interino, sino cu e ta ministro den tur sentido di e palabra. Reino Hulandes no conoce ministro ‘temporal’a base di acuerdo politico dentro di partido, sino solamente ‘ministro’, cu tur facultad y responsabilidad di e puesto. Si e mes no ta renuncia, e unico alternativa ta pa conseho di ministro tuma e paso pa retir’e o bay parlamento pa aya tuma e decision. Por ta cu e asunto no ta yega asina leu y cu voluntariamente e actual ministro ta hala atras y retira, garantizando asina paz den e partido grandi di e coalicion actual.
Pero e ora ainda ta keda e siguiente paso, cu hopi hende na Aruba no gusta tende. E candidatura mester keda aproba pa gobierno Hulandes/Rey y si aya ta dicidi cu no ta acepta e candidato, ta mantene un silencio discreto y ta na ministro presidente pa splica e persona pakico e no ta haya nombramento. Contra e decision ey no tin apelacion, ni internamente ni na corte pa remedia e asunto. Ta di spera cu e asunto keda resolvi, sino e mayoria parlamentario, den tempo bastante turbulento mirando con situacion internacional ta moviendo, ademas di e decisionnan importante pa tuma localmente, por resulta un desafio considerable pa e actual gabinete.



