Corte den Prome Instancia di Aruba a suspende dos permiso pa construccion di un restaurant di fast food cu drive-thru, despues di constata varios falta den e proceso. Entre otro, e proyecto ta pasa e haltura maximo permiti y no a evalua suficientemente e posible molester pa residentenan den cercania. E dos permisonan lo keda suspendi te ora autoridad tuma un decision nobo riba e obhecion di e residentenan.
E caso ta relaciona cu un permiso cu Minister di Infrastructura a otorga na Mika N.V. dia 12 di september 2024 pa construccion di un restaurant nobo cu facilidad di drive-thru. Siete persona cu ta biba den cercania di e tereno a inicia un procedemento contra e permiso. Corte a dicta sentencia dia 26 di augustus 2026.
E residentenan a presenta un obhecion pro-forma dia 22 di mei 2025 y a completa e motibonan di nan obhecion dia 16 di juli 2025. Dia 29 di juni 2026, Minister di Infrastructura a declara e obhecion di e residentenan no admisibel, of alternativamente sin fundamento. E residentenan a dicidi pa acudi na Corte dia 17 di juli y, ademas di e apelacion, a pidi un medida provisional pa evita cu e construccion ta sigui mientras e disputa legal ainda ta pendiente.
Mientras tanto, e proyecto a conoce cambionan. Dia 26 di maart 2026, titular di e permiso a presenta un peticion pa modifica e permiso existente. E cambionan tabata relaciona principalmente cu apariencia exterior di e edificio, como consecuencia di exigencianan di e “franchisegever” (e compania cu ta doño di e concepto y marca di e frankisia). Dia 13 di juli 2026, minister a aproba un permiso modifica. Residentenan tambe a presenta obhecion contra e permiso aki, pero na momento di sentencia ainda no tabatin un decision riba e obhecion.
Un di e prome puntonan cu Corte a evalua tabata si e residentenan por ser considera manera interesadonan directo den e caso. Gobierno a argumenta cu nan no tabata personanan directamente interesa, pero Corte no a sigui e posicion aki. E residentenan ta biba den cercania directo di e tereno, sea banda di dje of na otro banda di caminda. Segun Corte, nan lo tin bista riba e construccion y por experimenta consecuencia di uzo di e edificio. P’esey, nan tin un interes directo y personal cu e permisonan otorga.
Un aspecto importante di e caso ta aplicacion di legislacion di construccion. Corte a constata cu, como consecuencia di e manera cu e entrada na vigor di e Bouw- en sloopverordening a ser regla, a surgi un situacion huridico particular entre september 2023 y januari 2026. Corte a determina cu e reglanan estableci den articulo 22 di Bouw- en woningverordening pa por rechasa un peticion pa permiso di construccion a keda na vigor te cu 1 di januari 2026. Desde e fecha ey, e disposicionnan corespondiente di Bouw- en sloopverordening ta aplicable.
Esaki ta nifica cu pa e permiso original di september 2024, Bouw- en woningverordening ta aplicabel. Pa e permiso modifica, solicita y otorga despues di 1 di januari 2026, Bouw- en sloopverordening ta aplicabel.
Corte tambe a trata e pregunta ken tabata competente pa otorga e permisonan. Pa e permiso original, Corte a determina cu Minister di Infrastructura tabata competente pa otorga e permiso. Pero e situacion ta diferente pa e permiso modifica di juli 2026. Bao di Bouw- en sloopverordening, ta Director di DOW ta esun cu mester dicidi riba peticionnan pa permiso di construccion. Consecuentemente, e minister no tabata e autoridad competente pa otorga e permiso modifica. Sinembargo, Corte a indica cu e falta aki por ser coregi durante tratamento di e obhecion, entre otro pasobra e permiso a ser otorga den mandato pa Director di DOW.
Un di e puntonan principal den sentencia ta e haltura di e construccion. E tereno tin destinacion di ‘Woongebied met waarden’ bao di Ruimtelijk Ontwikkelingsplan met voorschriften, ROPv. Corte a determina cu e proyecto ta consisti di un solo piso y cu, pa un funcion comercial den e situacion aki, e haltura maximo permiti ta 4.5 meter.
Segun Corte, e plannan aproba pa e dos permisonan ta pasa e haltura maximo permiti. Como consecuencia, e peticionnan pa permiso, den nan forma evalua, mester a ser nenga pa motibo di conflicto cu ROPv.
Pero e haltura no tabata e unico problema identifica. ROPv ta permiti funcionnan comercial den Woongebied met waarden solamente bao cierto condicion, entre otro riba camindanan principal. E regulacion ta busca evita cu actividad comercial ta causa molester den area residencial y ta inclui exigencianan relaciona cu calidad di biba, seguridad y un ambiente sano y sostenibel.
Pa un funcion comercial nobo, tin varios aspecto cu mester ser evalua, incluyendo si tin necesidad social pa e funcion, si e concepto ta diferente di otro funcionnan cu ta existi dentro di un distancia di 500 meter y si e actividad no por ser realisa den centro di Oranjestad of San Nicolas. Ademas, e funcion nobo no por causa molester pa casnan den cercania, incluyendo problema relaciona cu zonido, parkeo, stof, holor, vibracion y seguridad.
Corte a determina cu no a keda demostra cu, durante otorgamento di e permisonan, e autoridad concerni a evalua si e proyecto ta cumpli cu e exigencianan aki. P’esey, no ta estableci si e sitio ta apto pa un restaurant cu drive-thru.
E residentenan particularmente a expresa preocupacion tocante zonido, holor, luz y e cantidad adicional di trafico cu e restaurant por atrae. Segun ROPv, un funcion comercial no mag causa molester pa casnan den cercania directo. Falta di un evaluacion di e punto aki ta, segun Corte, un falta serio den otorgamento di e permiso. Corte a conclui cu preparacion di e permisonan no tabata suficientemente cuidadoso y cu nan motivacion no tabata suficiente.
Otro problema ta relaciona cu conseho di KPA y Welstandscommissie. KPA a duna un conseho riba e proyecto, pero despues di e conseho, ey entrada y salida di e restaurant a ser movi for di caminda principal pa un caminda na banda. Corte a considera esaki un cambio importante pa evaluacion di seguridad di caminda y fluho di trafico. P’esey, KPA mester a ser consulta di nobo tocante e diseño modifica.
Na mesun momento, Corte a constata problema cu e conseho di Welstandscommissie. Un formulario di december 2023 a indica cu e proyecto no tabata cumpli cu tur nuebe aspecto urbano evalua y tratamento a ser posponi. Un formulario di februari 2024 a indica cu no tabatin obhecion contra e proyecto, pero no a splica e cambio di posicion. Segun Corte, sin un splicacion adicional, e conseho aki no mester a forma base pa otorgamento di e permiso.
Como resultado di tur e puntonan, Corte a declara e apelacion di e residentenan funda y a destrui e decision di 29 di juni 2026 riba nan obhecion. Autoridad mester tuma un decision nobo.
Den e proceso nobo, autoridad mester investiga si e proyecto ta cumpli cu exigencianan di ROPv tocante haltura maximo y cu e condicionnan adicional pa funcionnan comercial den area residencial. Tambe mester solicita un conseho motiva di Welstandscommissie tocante aspectonan urbano y un conseho nobo di KPA tocante seguridad di caminda. Si despues di e evaluacion nobo autoridad dicidi di mantene e permiso, e mester motiva su decision riba e puntonan aki.
Corte tambe a evalua si e construccion por continua mientras e proceso ta sigui. Mika N.V. a señala su interes grandi pa completa e proyecto. Construccion ya a cuminsa y intencion tabata pa habri e restaurant dia 15 di december 2026. E compania a argumenta tambe cu, basa riba e acuerdo di frankisia, e por perde derecho pa opera e restaurant si construccion no keda cla segun planificacion.
No obstante, Corte a considera e fayonan den e permisonan suficientemente serio. Ademas di problema cu haltura, ainda no ta cla si un drive-thru na e sitio aki por opera sin causa molester pa residentenan den cercania. Corte a observa tambe cu e titular di e permiso a cuminsa construccion mientras e tabata sa, of por a sa, cu residentenan a presenta un obhecion. Segun Corte, door di continua cu construccion bao di e circunstanciananE aki, e titular a acepta un riesgo cu ta pa su propio cuenta.
Despues di pone e diferente interesnan den balansa, Corte a determina cu na e momento aki interes di e residentenan mester pisa mas. Si construccion continua, e edificio por keda cla prome cu tin claridad definitivo tocante legalidad di e permisonan. P’esey, Corte a suspende tanto e permiso original di 12 di september 2024 como e permiso modifica di 13 di juli 2026 te ora cu autoridad dicidi tuma un decision nobo riba e obhecion.
Ademas, autoridad a haya seis siman conta for di fecha di sentencia pa tuma un decision nobo riba e obhecion contra e permiso original. Corte a ordena pago di gastonan di asistencia huridico y restitucion di griffierecht. E peticion di residentenan pa impone un dwangsom contra autoridad no a ser acepta.



