Tur aña riba 26 di juni, mundo ta observa Dia Internacional Contra Abuso di Droga y Trafico Ilegal di Droga. E dia aki a ser estableci pa Nacionnan Uni na 1987 cu e meta pa crea mas conscientisacion tocante e efecto cu droganan ilegal tin riba persona, famia y comunidadnan. E ocasion ta sirbi manera un momento pa pone enfoke riba prevencion, tratamento, educacion y cooperacion internacional den e lucha contra uso y trafico di droga.

Conoci mundialmente como World Drug Day, e dia specifica ta sirbi como un recordatorio pa paisnan rond mundo cu e problema di droga ta keda un reto grandi cu ta afecta sociedadnan grandi y chikito igual. Oficina di Nacionnan Uni pa Droga y Delincuencia (UNODC) ta usa e ocasion pa comparti informacion, investigacion y dato reciente, mientras cu tambe ta motiva gobierno, institucion y organisacionnan social pa sigui traha hunto pa combati e problema.

Segun e World Drug Report 2025 di UNODC, uso di droga na nivel mundial ta sigui aumenta. E rapport ta indica cu na 2023, aproximadamente 316 miyon persona rond mundo a usa algun tipo di droga, excluyendo alcohol y tabaco. E mesun rapport ta señala cu rednan internacional di trafico di droga ta sigui adapta na circunstancianan nobo, usando tecnologia moderno y otro metodonan pa move narcoticonan na diferente region di mundo.

Specialmente e mercado di cocaina a registra crecemento den añanan reciente. Produccion, trafico y consumo di e droga aki a alcansa cifranan record segun e rapport. E desaroyo aki ta preocupa autoridadnan internacional, pasobra e ta representa un riesgo grandi pa seguridad y salud publico.

Pa Aruba, e tema tin un significado special. Debi na su posicion geografico den Caribe, cerca di e costa di Sur America, Aruba ta situa den un region cu historicamente a ser usa manera ruta di paso pa trafico di narcotico. Aunke Aruba no ta un pais productor di droga, su posicion geografico ta haci cu autoridadnan local mester keda alerta constantemente pa preveni cu traficantenan ta probecha di e region pa move droga ilegal.

Durante transcurso di añanan, Aruba a inverti considerablemente den fortalecemento di controlnan fronteriso y cooperacion internacional. Diferente instancia manera Douane, Polis, Wardacosta di Caribe Hulandes y otro autoridadnan regional ta traha hunto regularmente pa monitoria trafico maritimo y aereo, haci inspeccionnan y detecta carganan sospechoso.

Confiscacionnan cu a tuma luga den Caribe durante añanan reciente ta mustra cu trafico di droga ta keda un problema real den e region. Esaki ta confirma e importancia di cooperacion entre paisnan bisiña y organisacionnan internacional pa combati crimen organisa.

Sinembargo, expertonan ta enfatisa cu cumplimento di ley so no ta suficiente pa resolve e problema. Prevencion y educacion ta ser considera hermentnan importante den e lucha contra abuso di droga.

Na Aruba, Fundacion Anti Droga Aruba (FADA) ta hunga un rol importante den promocion di conscientisacion publico y prevencion. A traves di diferente campaña y actividad comunitario, e fundacion ta enfoca riba informa ciudadanonan, specialmente hoben, tocante e peliger cu uso di droga por representa.

Representantenan di sector social y di salud regularmente ta subraya cu e miho manera pa combati adiccion ta door di informacion, apoyo familiar y intervencion na tempo. Nan ta indica cu mas trempan un persona haya guia y ayudo, mas grandi e posibilidad ta cu por evita problema serio den futuro.

Profesionalnan di salud ta enfatisa cu abuso di droga no solamente ta afecta e usuario mes. E impacto por ser sinti den famia, na scol, na lugar di trabao y den comunidad completo. Problemanan relaciona cu droga por resulta den problema di salud fisico y mental, dificultadnan financiero y situacionnan social complica.

Investigacionnan internacional ta sigui mustra cu programanan di prevencion dirigi na mucha y hobennan tin un efecto positivo. Pa e motibo ey, scol, organisacion comunitario y entidadnan gubernamental regularmente ta colabora den diferente proyecto educativo cu tin como meta informa y guia e generacion hoben.

Nacionnan Uni tambe ta enfatisa cu dependencia di droga mester ser mira manera un asunto di salud publico. Segun UNODC, personanan cu ta sufri di adiccion mester tin acceso na tratamento y apoyo profesional. E organisacion ta sigui promove un maneho balansa cu ta combina cumplimento di ley cu atencion pa bienestar humano.

Na Aruba, profesionalnan den e sector di salud, social y educacion ta contribui diariamente na esfuersonan di prevencion. Consehero, psicologo, docente y trahadornan social ta desempeña un papel importante den identifica problema na tempo y guia personanan cu tin mester di apoyo.

Expertonan ta señala tambe cu comunidadnan chikito manera Aruba tin tanto desafio como bentahanan den e lucha contra droga. Di un banda, limitacion di recurso por representa un reto, pero por otro banda, e conexion fuerte entre famia y comunidadnan por facilita accion y apoyo directo ora cu un problema surgi.

Na nivel mundial, e costo social y economico relaciona cu droga ta keda enorme. Trafico ilegal di droga ta genera ganashi multimiyonario pa organisacionnan criminal, mientras cu sociedadnan mester carga cu e costo di tratamento medico, perdida di productividad y otro consecuencia social.

Nacionnan Uni ta sigui indica cu ningun pais por enfrenta e problema aki su so. Cooperacion internacional ta fundamental pa enfrenta rednan criminal cu ta opera a traves di frontera y continentenan.

Mientras Aruba ta uni cu resto di mundo pa observa e dia aki, e mensahe principal ta: prevencion, educacion, cooperacion y responsabilidad comparti ta elementonan esencial den e lucha contra abuso y trafico ilegal di droga.

E conmemoracion anual ta ofrece un momento pa reflexiona riba progreso cu a ser logra, pero tambe riba e trabao cu ainda mester ser realisa. Door di colaboracion entre gobierno, organisacionnan social, sector di salud, institucionnan educativo y comunidad, Aruba ta sigui traha pa un futuro mas sigur y mas saludabel pa tur residente.