E actual dialogo entre gobierno y e partidonan envolvi den e disputa tocante vehiculo UTV/ATV ta parce, despues di añanan di negligencia di e tema, un logro riba su mes. Sin embargo, no mester canta gloria pasobra e proceso no a duna ningun fruto ainda. Y ni si acaso e decision final ta den man di huez pasobra e partidonan no logra yega na un acuerdo, ainda no tin nada garantiza den sentido di berdadero medida di ehecucion debido. E parti dificil, hasta den caso di un acuerdo, ta ehecucion efectivo di loke a conveni…
Loke nos ta usa aki como ehemplo ta djis un confirmacion di loke ta un di e problemanan cronico tipico di nos gobernacion: ehecuta decision di un manera contundente, tumando na cuenta debido planificacion, financiamento, reclutamento di recurso humano y ehecucion adecua. Esaki ademas resolviendo problema cu ta presenta na caminda, cu diligencia y sentido comun. Riba papel e no ta mustra asina dificil, berdad? Nos practica gubernamental ta indica cu asina mes nos no ta logra. Pa ilustra esaki nos por keda na e mesun ehemplo aki, di proteccion di naturaleza y medio ambiente contra influencia di actividad economico dañino, cu di otro banda ta ofrece ganashi y empleo. Y den e confrontacion aki e no ta un simple asunto di cuanto naturaleza ta entrega pa e actividad economico por keda; e asunto ta mas complica. Ban cuminza cu constata cu e deterioro ambiental causa pa e actividad comercial a bay demasiado leu caba. Ta un cuestion di limita esaki te na un nivel aceptable, cu ta garantiza un avance den conservacion di naturaleza, no un tipo di ‘alto el fuego’ na unda nos ta awe. Esaki pasobra dal para unda nos ta awe ta permiti e actividad economico sigui na un nivel dañino y no ‘sostenible’, pa usa un di e terminonan ‘magico’ cu ta aparece den cualkier discusion tocante desaroyo socio-economico.
Esaki lo significa cu empresanan den e sector aki lo mester dal un paso atras? Sigur cu si, y nan mester ta prepara pa esey. Esaki por parce ‘unfair’ a base di e pensamento cu semper partidonan den dialogo mester ‘meet halfway’, pero den e caso aki esey no ta asina. E awa cu mester tira den e biña por parce mescos pero e biña di ambos banda no ta mescos. Ta imposible pa ignora e hecho cu negligencia gubernamental durante varios decada a yuda crea e situacion actual. Awor, no solamente mester tuma decision dificil cu lo limita interes di partido envolvi, pero esaki ta exigi tambe ehecuta decision tuma, di forma contundente. Y aki den cierto sentido nos ta ‘back to square one’, pasobra nos lo drenta e teritorio mas vulnerable di nos gobernacion. Ban supone cu gobierno ta yega hunto cu e partidonan involucra na definicion di cierto ruta permiti, cu consecuentemente ta significa prohibicion di otro ruta. Ken mester controla esaki? E empresanan? E fundacion(nan) pro-ambiental? Ta un posibilidad so tin: gobierno mester ta encarga cu control. Kico esey ta implica? Cu gobierno mester bay haci algo cu nos gobernacion tin por lo menos un siglo y mey sin haci: un cuerpo di vigilancia cu ta dispone di suficiente personal y recurso financiero pa por actua eficazmente. Awor, mirando e tarea cu gobierno tin pa controla su gastonan, nos lo mira gobierno austeriza den otro parti di nan gasto di personal pa crea espacio pa e necesidad nobo y alavez antiguo aki? Honestamente, no. Loke na nos parecer lo sucede ta cu, a pesar di cualkier acuerdo na mesa, lo mira e mesun velocidad di morocoy di semper den ehecucion di e tarea di supervision, y esaki cu dos meta, no expresa. Uno ta cu bay ‘poco poco’ den ehecucion ta yuda minimiza e gastonan di operacion, haciendo bida mas facil pa gobierno, pasobra no ta corta visiblemente den otro gasto pa acomoda e compromiso nobo, pero ta absorbe e costonan nobo limita sin mas. E otro motibo ta cu e falta di diligencia den ehecucion ta faborece e mesun empresanan cu tabata sinta na mesa di dialogo, pasobra un decision cu riba papel por mustra desfaborable den practica ta resulta sin diente.
Y kico lo ta e resultado di tur esaki? Cu gobierno por sali di dialogo y gaba cu e resultado, evitando continuacion di e caso den corte. E empresanan envolvi lo murmura den publico pa e concesionnan haci, a sabiendas cu den practica no lo tin tanto consecuencia palpable pa nan negoshi. E fundacion ambiental envolvi, y otronan involucra den e mesun lucha, por reclama un victoria parcial, cu sentimento mixto ademas, pasobra nan tin suficiente experiencia den e lucha aki pa por sa cu gobierno no ta ehecuta nada cu e debido diligencia.
E mesun mecanismo aki di ‘kick the can down the road’ ta aplicable na varios tereno di maneho gubernamental, por ehemplo den e tema di desaroyo turistico en general. No ta cu nunca tabatin accion contra demasiado hotel y turista, tabatin pero semper cada gobierno tabata consciente cu un siguiente gabinete no por para e permisonan duna pa e anterior, y nan mes nunca lo a para e permisonan pidi durante nan gobernacion, pasobra nan lo tabata manera ‘ladron di nan mes cartera’. Contal cu tur gobierno semper a mustra cu e ‘precedente’ crea pa nan antecesor tabata suficiente motibo pa sigui riba e mesun rumbo dañino. Den e mundo aki no mester exclui e fenomeno ‘milagro’ pero mientras nan no yega na nos porta, ta recomendable huzga gobierno(nan) pa nan ‘track record’ di no actua…



